บ้านอิ่มใจ - Imjai House
Sustainable Project
โครงการสร้างเสริมวิถีเศรษฐกิจพอเพียงบ้านอิ่มใจ
1. ชื่อโครงการ โครงการสร้างเสริมวิถีเศรษฐกิจพอเพียงบ้านอิ่มใจ
2. องค์กรรับผิดชอบ
2.1 สถานสงเคราะห์บ้านอิ่มใจ เลขที่ 285 หมู่ 2 ตำบลสันผักหวาน อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
โทรศัพท์ (053) 482127-9 โทรสาร (053) 482125
Email
อีเมลนี้จะถูกป้องกันจากสแปมบอท แต่คุณต้องเปิดการใช้งานจาวาสคริปก่อน
www. imjaihouse.com
3. ผู้รับผิดชอบโครงการ
3.1 อาจารย์สุวิมล วรรณเกียรติ
4. วิทยากรและทีมงาน
4.1 นายระธี ไชยพรพัฒนา
4.2 นางสาวจินดา อินทะจักษ์
4.3 นายจิรวัฒน์ รักชาติ
4.4 นายสราวุธ หมื่นชัยวงศ์
4.5 นางสาวนภัสกร ดวงติ๊บ
4.6 นางสาววศินี ขวัญคำ
4.7 นายภาคภูมิ ชัยวิวัฒนาการ
4.8 ทีมอาสาสมัครผู้พิการ ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเองสำหรับผู้พิการ มูลนิธิตะวันฉาย
5. รายละเอียดโครงการ
5.1 หลักการและเหตุผล (Background)
“ถ้ามีความคิดว่า ว่าทำอะไรต้องพอเพียง หมายความว่า พอประมาณ ไม่สุดโต่ง ไม่โลภมาก คนเราก็อยู่เป็นสุข พอเพียงนี้อาจจะมีมาก อาจจะมีของหรูก็ได้ แต่ต้องไม่เบียดเบียนผู้อื่น ให้พอเพียงก็หมายความว่า มีกิน มีอยู่ ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่หรูหราก็ได้ แต่ว่าพอ แม้บางอย่างอาจจะดูฟุ่มเฟือย แต่ก็ทำให้มีความสุข ถ้าทำได้ก็สมควรทำ สมควรที่จะปฏิบัติ” พระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2541
เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำรัชชี้แนะ แนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชนจนถึงระดับรัฐให้ดำเนินไปในทางสายกลางและความไม่ประมาท อยู่ในความพอเพียง ซึ่งความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนทั้งภายนอกและภายใน โดยอาศัยความรอบรู้ รอบคอบ และความระมัดระวังเป็นอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการทุกขั้นตอน และขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนทุกระดับให้มีสำนึก ในคุณธรรมความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติปัญญาและความรอบคอบเพื่อสมดุล และพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ทั้งทางวัตถุ สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี”
เศรษฐกิจพอเพียง มี 2 รูปแบบ คือ เศรษฐกิจพอเพียงแบบพื้นฐาน คือ ความพอมีพอกิน สามารถพึ่งตนเองได้โดยไม่โลภมาก และไม่เบียดเบียนคนอื่น เศรษฐกิจพอเพียงแบบก้าวหน้า คือ การแลกเปลี่ยนร่วมมือช่วยเหลือกัน เพื่อทำให้ส่วนรวมได้รับประโยชน์ และนำไปสู่การพัฒนาชุมชนและสังคมให้เจริญอย่างยั่งยืน ข้อความข้างต้นชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความพอเพียง ซึ่งเป็นแนวทางการดำรงชีวิตและการปฏิบัติงานของประชาชนทุกระดับ เพื่อทำให้ชีวิตมีความสุขท่ามกลางปัญหาทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองในปัจจุบัน โดยยึดหลักต้องพึ่งพาตนเองมากที่สุด ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้ผลคุ้มค่าที่สุด ไม่ผลิตหรือบริโภคเกินกำลัง และการมีส่วนร่วมช่วยเหลือเกื้อกูลกันและกัน ที่ผ่านมาหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนหลายแห่ง ได้น้อมนำแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงไปเผยแพร่และลงมือปฏิบัติกันอย่างกว้างขวาง ส่งผลให้ประชาชนคนไทยที่ลงมือปฏิบัติอย่างจริงจังมีชีวิตความเป็นอยู่ดีขึ้นตามลำดับ
สถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ เป็นองค์เอกชนดำเนินการมุ่งเน้นพัฒนาเด็กกำพร้าที่ด้อยโอกาสให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งด้านการศึกษา สุขภาพ สังคมและจิตวิญญาณตามหลักพระคริสต์ธรรม โดยให้การเลี้ยงดูด้วยความรัก เอาใจใส่เพื่อให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีศีลธรรม จริยธรรมที่ดี สามารถดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีคุณค่าและมีความสุขอย่างแท้จริง ซึ่งปัจจุบันมีแนวความคิดที่จะส่งเสริมให้เด็กที่อยู่ภายใต้การดูแลของสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ เรียนรู้ศึกษาแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงและนำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต พร้อมทั้งสามารถนำความรู้ไปประกอบอาชีพต่อไปในอนาคต ทั้งนี้เพื่อให้เด็กกำพร้าด้อยโอกาสทุกคนมีชีวิตที่ดีขึ้น คือมีอยู่ มีกิน มีใช้อย่างพอเพียงโดยการพึ่งพาตนเองให้มากที่สุด ไม่ทะยานอยากเกินพอดี ไม่ฟุ้งเฟ้อในการบริโภค และมีความสามารถในการออมเพื่อเป็นภูมิคุ้มกันให้ชีวิตสามารถดำเนินไปได้โดยไม่ลำบากและเดือดร้อนและยากลำบาก ทำให้ชีวิตมีคุณค่าและมีความสุขอย่างแท้จริง
จากแนวคิดข้างต้น สถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ ซึ่งได้จัดทำโครงการสร้างเสริมวิถีเศรษฐกิจพอเพียงบ้านอิ่มใจขึ้น โดยความร่วมมือของมูลนิธิตะวันฉาย ที่จะช่วยดำเนินกิจกรรมตามโครงการเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ ต่อไป
5.2 วัตถุประสงค์โครงการ
1) เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนเด็กกำพร้าด้อยโอกาสและเจ้าหน้าที่ของสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่ม
ใจ ได้รับการพัฒนาศักยภาพเกี่ยวกับแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และประยุกต์ใช้ใน
การดำเนินชีวิตต่อไป
2) เพื่อลดค่าใช้จ่าย/งบประมาณด้านอาหารพร้อมทั้งเด็กมีวัตถุดิบที่ปลอดสารพิษในการบริโภคซึ่ง
จะทำให้ทั้งเด็กและเจ้าหน้าที่มีสุขภาพที่แข็งแรง
3) เพื่อพัฒนาสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ ให้เป็นแหล่งปฏิบัติเรียนรู้และศึกษาดูงานเกี่ยวกับ
แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
4) เพื่อพึ่งพาตนเองได้ในอนาคต
5.3 กลุ่มเป้าหมาย
1) เด็กกำพร้าด้อยโอกาสของสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ จำนวน 30 คน
2) เจ้าหน้าที่ของสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ จำนวน 10 คน
5.4 ระยะเวลาดำเนินการ
วันที่ 1 พฤษภาคม 2553 ถึงวันที่ 30 เมษายน 2554
5.5 สถานที่ดำเนินการ
1) สถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ
2) ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเองสำหรับผู้พิการ มูลนิธิตะวันฉาย เลขที่ 115/70
หมู่ 7 ตำบลป่าแดด อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
5.6 แนวทางการดำเนินงานโครงการ
ระยะที่ 1
1) ทีมงานมูลนิธิตะวันฉาย ประมวลข้อมูลและวิเคราะห์เพื่อกำหนดแนวคิดและกำหนดแนวทาง
การดำเนินงานตามนโยบายของผู้บริหารสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ ที่ต้องการนำพาองค์กร
ไปสู่ความเป็นองค์กรที่ดำเนินงานตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2) ประชุมร่วมระหว่างทีมงานมูลนิธิตะวันฉาย และสถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจเพื่อสรุปแนว
ทางการดำเนินงานโครงการ
3) ดำเนินกิจกรรม
ก. กิจกรรมพัฒนาศักยภาพเด็กและเจ้าหน้าที่สถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ ตามวิถีเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ จนสามารถนำไปประยุกต์ปฏิบัติได้ในพื้นที่บริเวณบ้านอิ่มใจ โดยนำแนวทางการทำการเกษตรธรรมชาติไปทำจริงในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการพึ่งพาตนเองและสร้างรายได้ มีรายละเอียด ดังนี้
- กิจกรรมพัฒนาตนค้นหาแนวทางร่วมกัน โดย นายจิราวัฒน์ รักชาติ พร้อมทีมงาน เพื่อละลายพฤติกรรมความคิด สร้างความเข้าใจสู่เป้าหมายที่กำหนด
- กิจกรรมพัฒนาตน สร้างคนพอเพียง โดย นายระธี ไชยพรพัฒนา นางสาวนภัสกร ดวงติ๊บ และทีมงาน เพื่อส่งเสริมให้มีความรู้ความเข้าใจและสามารถนำความรู้ไปทดลองปฏิบัติและปฏิบัติได้จริงเกี่ยวกับแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และการทำเกษตรธรรมชาติ รวมทั้งอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การถนอมอาหาร
ระยะที่ 2
กิจกรรมสร้างคน สร้างงาน สร้างบ้านอิ่มใจในพื้นที่ทดลอง โดยใช้เจ้าหน้าที่และเด็กของบ้านอิ่มใจ ทำกิจกรรมเกษตรธรรมชาติในพื้นที่บริเวณรอบบ้านพัก เพื่อฝึกทักษะการทำงานการเกษตรธรรมชาติ และทำกิจกรรมกลุ่มเรียนรู้ร่วมกันเพื่อพัฒนาทัศนคติและความเป็น น้ำหนึ่งใจเดียวกันสู่ความเป็นองค์กรพอเพียง โดยจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และกำหนดแนวทางรวมถึงแผนการจัดตั้งฟาร์มทดลองบริเวณรอบบ้านพัก, จัดเตรียมคอกสัตว์ คือ คอกหมูหลุม เล้าไก่พันธุ์ไข่ เล้าไก่พันธุ์พื้นเมือง เล้าเป็ด บ่อปลา และจัดกระบวนการดูแลในแต่ละบ้าน รวมถึงติดตามประเมินผลระยะ 6 เดือน เพื่อพัฒนาไปสู่การพัฒนาพื้นที่ ที่เหลือให้เป็นศูนย์พอเพียงบ้านอิ่มใจ
ระยะที่ 3
กิจกรรมสร้างสรรค์พื้นที่บ้านอิ่มใจให้เป็นศูนย์พอเพียงบ้านอิ่มใจ โดยความร่วมมือของทีมงานมูลนิธิตะวันฉาย และสมาชิกบ้านอิ่มใจ ดำเนินการพัฒนาที่ดินบริเวณกว้างให้มีบ่อปลา (บ่อดิน) 2 บ่อ ฟาร์มเลี้ยงหมูหลุมๆ ละ 5 ตัว จำนวน 5 หลุม เลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติก จำนวน 5 บ่อ เล้าไก่พันธุ์ไข่แบบหลุม 5 เล้า จัดสรรพื้นที่เพื่อปลูกพืชยืนต้น ไม้ผล ผัก พืชสวนครัวและสมุนไพร บ่อเลี้ยงไส้เดือนพื้นเมือง เล้าเป็ดเทศ เลี้ยงวัวลูกผสม โรงเพาะเห็ดนางฟ้าและเห็ดฟาง รวมทั้งการแปรรูปผลิตภัณฑ์ โดยการถนอมอาหาร เป็นต้นนอกจากนี้ยังจะดำเนินการสร้างงาน Home stay รองรับชาวต่างประเทศที่สนใจ ร่วมศึกษาดูงาน
| ระยะที่ 1 : กิจกรรมพัฒนาศักยภาพเด็กและเจ้าหน้าที่สถานสงเคราะห์บ้านอิ่มใจ | |
| ก. กิจกรรมพัฒนาค้นหาแนวทางร่วมกัน จำนวน 5 ครั้ง | |
| ข. กิจกรรมพัฒนาตนสร้างคนพอเพียง จำนวน 4 ครั้ง | |
| - ค่าวิทยากร | 18,400 บาท |
| - ค่าวัสดุอุปกรณ์สำหรับฝึกอบรม (โดยจะนำไปใช้ที่บ้านอิ่มใจต่อไป) | |
| เด็กครั้งละ 18,000 บาท ผู้ใหญ่ 12,000 บาท และอุปกรณ์ | 31,500 บาท |
| - ค่าติดตามประเมินผลในระยะ 2 เดือน ๆ ละ 4 ครั้ง ๆ ละ 1,200 บาท | 9,600 บาท |
รวม | 59,500 บาท |
| ระยะที่ 2 : กิจกรรมสร้างคนสร้างงาน สร้างบ้านอิ่มใจ ในพื้นที่ทดลองในช่วงระยะ | |
| 6 เดือน | |
| ค. การเลี้ยงหมูหลุม จำนวน 3 ตัว | |
| - ค่าหมูพันธุ์ ตัวละ 1,200 บาท x 3 ตัว | 3,600 บาท |
| - ค่าอาหาร (ทำเองโดยจัดซื้อวัสดุมาดำเนินการ) ตัวละ 1,200 บาท x 3 ตัว | 3,600 บาท |
| - ค่าวัสดุทำคอกสัตว์และเลี้ยงหมู | 3,000 บาท |
รวม | 10,200 บาท |
| ง. การเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่แบบหลุม 1 เล้า ๆ ละ 30 ตัว | |
| - ค่าไก่พันธุ์ไข่ตัวละ 175 บาท x 30 ตัว | 5,250 บาท |
| - ค่าอาหาร 14 เดือน ๆ ละ 1 กระสอบ ๆ ละ 670 บาท | 9,380 บาท |
รวม | 14,630 บาท |
| จ. การเลี้ยงวัวลูกผสม 2 ตัว ๆ ละ 5,000 บาท | 10,000 บาท |
| ฉ. การเลี้ยงปลาดุก | |
| - ค่าอุปกรณ์ทำบ่อพลาสติก 2 บ่อ ๆ 1,000 บาท | 2,000 บาท |
- ค่าอาหารเลี้ยงปลาดุก 5 กระสอบ ๆ 400 บาท | 2,000 บาท |
| ช. การเลี้ยงไส้เดือน | |
| - ค่าบ่อปูนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 80-100 ซม. จำนวน 5 บ่อ ๆ ละ 200 บาท | 1,000 บาท |
| ซ. การเพาะเห็ดฟางและเห็ดนางฟ้า | |
| - ค่าอุปกรณ์ทำโรงเพาะเห็ดฟาง ขนาด 1.5 x 3 เมตร | 2,000 บาท |
| - ค่าอุปกรณ์เพาะเห็ดฟาง | 500 บาท |
| - ค่าเชื้อเห็ดนางฟ้าและเห็ดฟาง | 840 บาท |
รวม | 3,340 บาท |
| ฌ. การถนอมอาหาร | |
| - ค่าวัตถุดิบ | 3,000 บาท |
| ญ. การปลูกพืชผักสวนครัว สมุนไพร และไม้ยืนต้น | |
| - ค่าพันธุ์พืช | 10,000 บาท |
| - ค่าวัตถุดิบจัดทำน้ำหมักจุลินทรีย์และเชื้อราขาวเดือนละ 1 ครั้ง | |
| จำนวน 6 เดือน | 6,000 บาท |
รวม | 16,000 บาท |
| ฎ. ค่าติดตามให้คำปรึกษาและฝึกอบรมเพิ่มเติม | |
| ระยะ 6 เดือน ๆ ละ 4 ครั้ง ๆ ละ 1,200 บาท | 28,800 บาท |
| รวมค่าใช้จ่ายของพื้นที่ทดลอง | 90,970 บาท |
| ระยะที่ 3 กิจกรรมสร้างสรรค์พื้นที่บ้านอิ่มใจให้เป็นศูนย์พอเพียงบ้านอิ่มใจใรช่วงระยะ 1 ปี | |
| ก. การขุดบ่อบาดาลลึก 6 เมตร กว้างประมาณ 4 เมตร | |
| - จ้างรถแม็คโคร ราคา 5,500 บาท/วัน ค่าขนรถไปกลับ 3,000 บาท | 8,500 บาท |
| - จ้างรถดั้ม | 2,000 บาท |
| - ท่อกว้าง 1 เมตร ราคา 140 บาท x 18 ท่อ | 2,520 บาท |
| - ทรายหยาบ ราคา 1,400 บาท/ลำ ใช้ 6 ลำ | 8,400 บาท |
| - อื่น ๆ | 8,000 บาท |
รวม | 29,420 บาท |
| ข. การปลูกพืชผักสวนครัว สมุนไพร | |
| - ค่าใช้จ่ายเป็นวัตถุดิบทำ IMO 3 | 3,000 บาท |
| - ค่าใช้จ่ายเป็นวัตถุดิบทำน้ำหมักจุลินทรีย์ | 12,000 บาท |
| - ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก | 3,000 บาท |
| - ค่าพันธุ์พืช สมุนไพร เช่น กระชายดำ | 2,000 บาท |
| - ค่าพันธุ์พืชสวนครัว | 2,000 บาท |
| - ค่าพันธุ์ไม้ยืนต้นเพื่อใช้ประโยชน์ | 4,000 บาท |
| - ค่าพันธุ์ไม้ผล | 4,000 บาท |
รวม | 30,000 บาท |
| ค. ค่าเลี้ยงสัตว์แบบธรรมชาติ | |
| - ค่าใช้จ่ายสำหรับเลี้ยงวัว | |
| - ค่าพันธุ์วัว พันธุ์ลูกผสม จำนวน 3 ตัว ๆ ละ 5,000 บาท | 15,000 บาท |
| - ค่าใช้จ่ายสำหรับเลี้ยงหมูหลุม | |
| - ค่าพันธุ์ จำนวน 5 หลุม ๆ ละ 5 ตัว ๆ ละ 1,200 บาท | 30,000 บาท |
| - ค่าทำคอกหมูหลุม เป็นโรงเรือน | 20,000 บาท |
| - ค่าอาหารเลี้ยงหมู ทำเองตัวละ 1,200 บาท x 25 ตัว | 30,000 บาท |
รวม | 80,000 บาท |
| - ค่าใช้จ่ายสำหรับเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ | |
| - ค่าไก่พันธุ์ไข่ จำนวน 3 เล้า ๆ ละ 30 ตัว | 15,750 บาท |
| - ค่าทำเล้าเป็นโรงเรือน | 5,000 บาท |
| - ค่าอาหาร 14 เดือน ๆ ละ 3 กระสอบ ๆ ละ 670 บาท | 28,140 บาท |
รวม | 48,890 บาท |
| - ค่าใช้จ่ายสำหรับเลี้ยงไก่พื้นเมือง-ไก่ชน | |
| - ค่าไก่ จำนวน 2 เล้า ๆ ละ 10 ตัว | 2,000 บาท |
| - ค่าทำเล้า เป็นโรงเรือน | 3,000 บาท |
- ค่าอาหาร ทำเอง 6 เดือน ๆ ละ 6 ถัง ๆ ละ 120 บาท | 4,320 บาท |
รวม | 9,320 บาท |
| - ค่าใช้จ่ายสำหรับเลี้ยงเป็ดเทศ จำนวน 30 ตัว | |
| - ค่าเป็ดเทศเนื้อ 30 ตัว ๆ ละ 100 บาท | 3,000 บาท |
| - ค่าทำเล้าเป็ด | 2,000 บาท |
- ค่าอาหารทำเอง 6 เดือน ๆ ละ 8 ถัง ๆ ละ 120 บาท | 5,760 บาท |
รวม | 10,760 |
| รวมค่าใช้จ่ายระยะที่ 3 | 223,390 บาท |
| รวมค่าใช้จ่ายประมาณการทั้งหมดทุกโครงการ | 400,000 บาท |
6. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1) เพิ่มความสามารถในการสร้างงาน ตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระเจ้าอยู่หัวฯ
2) สถานสงเคราะห์เด็กบ้านอิ่มใจ เป็นสถานที่เรียนรู้และศึกษาดูงานเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง
3) ลดค่าใช้จ่าย และสร้างรายได้ให้กับสถานสงเคราะห์บ้านอิ่มใจ เพื่อความอยู่รอดขององค์กรใน
อนาคต
4) สร้างความภาคภูมิใจ และคุณค่าในตัวเองให้กับเด็กๆ บ้านอิ่มใจ
5) เสริมสร้างวิถีชีวิตการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และพึ่งตนเอง
การเลี้ยงไก่หลุม

การเลี้ยงเป็ดหลุม

เลี้ยงไส้เดือนดิน

เพาะเห็ดนางฟ้า

การปลูกผักปลอดสารพิษ

การทำน้ำหมักจุลินทรีย์

การทำน้ำส้มควันไม้

การผลิตอาหารสัตว์เพื่อลดต้นทุน

การทำไข่เค็ม

สอนการร้อยลูกปัด

อาจารย์ระธีมาคุยเรื่องเกษตรธรรมชาติให้เจ้าหน้าที่บ้านอิ่มใจ

วิธีการจัดการ

พื้นที่ในการทำเกษตรธรรมชาติ

แก้ไขล่าสุด (วันจันทร์ที่ ๐๗ มิถุนายน ๒๕๕๓ เวลา ๑๖:๐๙ น.)


















